Beethoven'in doğduğu yıl olan 1770'te Wolfgang Amadeus Mozart on dört yaşındaydı ve yaratıcılığının olgunluk dönemine giriyordu. Otuz yaşındaki Joseph Haydn, Esterhazy Prenslerinin sarayına çekilmişti. Mozart Beethoven ile sadece bir kez karşılaşmış, 1809 yılına kadar yaşayan Haydn ise genç Beethoven'e birkaç ders verme fırsatını yakalamış, Viyana'ya yerleşen Beethoven'in Op.1 Üçlüleri ve ilk senfonileri Ustayı şaşırtmıştı. Viyana halkı Haydn ve Mozart'ı, senfoni, dörtlü, piyano ve orkestra için konçerto, oratoryo, opera gibi çok farklı türleri mükemmel seviyelerine taşıyan müziğin ustaları olarak kabul etmişti. Tarih, Viyana halkını haklı çıkartacaktı. Aynı halk, Beethoven'in, Habsburglar'ın başkentine yerleşmesinden on yıl sonra, müzik yaşamlarının içine giren bu garip kişinin seleflerinin yeteneklerine sahip olduğunu ve derin değişimler hazırladığının farkına varmıştı. Ama gerçekte, müzik dünyasındaki çağdaşlarından çok azı, müziğinin gelecek yirmi beş yıl içinde katedeceği mesafeyi önceden görebilmiş, 1815 ile 1826 yılları arasında bestelediği yapıtları, onu yaşayan en büyük besteci olarak gören, seven ve sayan sadık yorumcuları için bile anlaşılmaz olmuştur.

Bu büyük dehanın yaşamını konu alan kitabın yazarı Edouard Herriot, 1872-1957 yılları arasında yaşamış, Başbakanlık, Bakanlık, sosyalist parti başkanlığı yapmış bir siyaset adamı, çok sayıda edebiyat, siyaset ve tarih kitabının yazarı olan ünlü bir kişiliktir. Herriot, Beethoven'in yaşamı, eserleri, çevresi hakkında bizleri aydınlatırken, aynı zamanda o dönemde siyasi, sosyal ve kültürel ortam hakkında da değerli bilgiler aktarmıştır. Kısacası, bu kitap, dikkatle okunması gereken bir eserdir.

Ayşe Öktem

Günümüzden üç yüz yıl once bir İtalyan, ifade özellikleri geniş yeni bir klavyeli çalgı yapma arayışındayken, icadının, kendisinden sonra gelecek onlarca kuşağın müzikal yaşantısını derinden etkileyeceğinden habersizdi. Cristofori, sadece parmak hareketlerine yanıt vererek, dinamik farklılıklar yaratacak bir klavsen amaçlıyorken, takip eden on yıllar ve alınan yüzlerce patent sayesinde, 18. ve 19. Yüzyılların tüm mekanik becerilerinin sergilendiği ve sosyal yaşamda önemli bir sembol olacak kapsamlı bir çalgı çıktı ortaya: Piyano.

Bu kitap piyanonun gelişimini, müzikal, teknik, sosyal, pedagojik ve ticari açılardan incelerken, tüm müzikseverlere, klasik batı müziğinin gelişiminden canlı örnekler de sunmaktadır.

New York'ta yaşayan ünlü bestecimiz İlhan Mimaroğlu, kitaplarını bugüne kadar sadece Türkçe olarak yayımlamıştı. İlk kez bu kitabında ABD'de İngilizce yazılmış yazılarını bir araya getirdi. Yazılar; gazete yazıları, program ve plak notları ile konuşma metinlerinden oluşuyor.

Bu yapıt, bilinmezlikler ve karşıtlıklar taşıyan postmodernlik kavramının kuramsal çerçevesini çizdikten sonra, bu kavramın müzik alanında geçerliğini ve olası uygulamalarını ele almaktadır.

Bir dizi kuramsal yazıdan ve müzik örneklerinden, kullanılan müzik tekniklerinden ve estetik görüşlerden yola çıkarak elde edilen veriler postmodernlik çerçevesinde yapıları, işlevleri ve getirileri yönünden irdelenmiştir. Postmodernlik ile müzik arasındaki ilişki bir müzik üslubu değil, bir davranış biçimi olarak karşımıza çıkmakta, hem bir geriye dönüş, hem de yeni bir serüven gibi görünmektedir.

Müziği Okumak, tamamı 5 cilt olan bir konser kılavuzu. Bugüne kadar bu konuda Türkçede yayımlanmış en geniş kapsamlı eser olan bu kitap, İrkin Aktüze'nin 1985 yılından günümüze kadar Uluslararası İstanbul Festivali'nin program kitapları için yaptığı parça açıklamalarını temel almaktadır. İrkin Aktüze ayrıca festival için yapılan ancak program değişikliği nedeniyle yayınlanmayan, çeşitli özel konserler ile radyo yıllarında hazırladığı programları ve besteciler için önemli gördüğü bazı eserlerin yanısıra Türk bestecilerinin radyolarımızda, plaklarda ve konserlerde seslendirilen eserlerini de alarak kitabı zenginleştirdi.

Kısa ya da ayrıntılı özgeçmişler bestecilerle ilgili kitaplarda bulunabileceğinden, 400 kadar bestecinin solo, oda müziği, orkestral, vokal, koral gibi her türde eserinin açıklamalarını içeren ve bu nedenle de çok geniş kapsamlı olan MÜZİĞİ OKUMAK'ta, bestecinin yaşamındaki yeri ve bestelenmesinde etkin olan olayları ya da duyguları anlatmayı yeğlerken, az çalınan ve az tanınan besteciler için de birer özgeçmiş verildi.

Beşinci ciltte yer alan besteciler: 'Schubert, Schumann, Schütz, Serocki, Sibelius, Sinangil, Skryabin, Slonimski, Smetana, Soler, Sor, Spinaccino, Spohr, Stamic, Stanford, Steffani, Storace, Straesser, Strauss, Stravinsky, Suchon, Sun, Sünder, Sviridov, Szymanowski, Şçedrin, Şostakoviç, Takemitsu, Tallis, Tanç, Tarcan, Tarrega, Tartini, Telemann, Tessarini, Thomas, Thomas-Mifune, Tippett, Torelli, Tosti, Tournier, Tura, Turina, Tüzün, Uçarsu, Usmanbaş, Ün, Varèse, Vasquez, Vaughan Williams, Veracini, Verdi, Victoria, Vierdanck, Vierne, Vieuxtemps, Villa-Lobos, Viotti, Visée, Vitali, Vivaldi, Viviani, Vorisek, Wagner, Walton, Warlock, Waxman, Weber, Webern, Weiss, Wendel, Wesley, Wettstein, Widor, Wieniawski, Willaert, Williams, Wolf, Wustin, Xenakis, Ysaye, Zemlinsky, Ziani, Zimmermann .'

İrkin Aktüze'nin "Müziği Okumak" kitaplarına ek olarak hazırlanan "Müziği Anlamak" adı ansiklopedik sözlüğünde, ağırlıklı olarak Batı müziği terimlerine yer verilmiştir. Ayrıca bazı Türk geleneksel ya da halk müziği terimleriyle, yabancı ülke halk müziği çalgı ve formları, caz ve pop türleri kitaba alınmıştır. Önemli orkestra ve müzik kurumlarının da bulunduğu kitabın sonunda 3000 kadar Türk ve yabancı tanınmış besteci ve icracı, ünlü dansçı, koreograf, müzikolog, müzik yazarlarıyla eleştirmenler, caz ustaları, yabancı halk müziği ustaları ve uluslararası çok ünlü hafif müzik şarkıcıları yer almaktadır.

Müziği Okumak, tamamı 5 cilt olacak bir konser kılavuzu. Bugüne kadar bu konuda Türkçede yayımlanmış en geniş kapsamlı eser olan bu kitap, İrkin Aktüze'nin 1985 yılından günümüze kadar Uluslararası İstanbul Festivali'nin program kitapları için yaptığı parça açıklamalarını temel almaktadır. İrkin Aktüze ayrıca festival için yapılan ancak program değişikliği nedeniyle yayınlanmayan, çeşitli özel konserler ile radyo yıllarında hazırladığı programları ve besteciler için önemli gördüğü bazı eserlerin yanısıra Türk bestecilerinin radyolarımızda, plaklarda ve konserlerde seslendirilen eserlerini de alarak kitabı zenginleştirdi. Kısa ya da ayrıntılı özgeçmişler bestecilerle ilgili kitaplarda bulunabileceğinden, 400 kadar bestecinin solo, oda müziği, orkestral, vokal, koral gibi her türde eserinin açıklamalarını içeren ve bu nedenle de çok geniş kapsamlı olan MÜZİĞİ OKUMAK'ta, bestecinin yaşamındaki yeri ve bestelenmesinde etkin olan olayları ya da duyguları anlatmayı yeğlerken, az çalınan ve az tanınan besteciler için de birer özgeçmiş verildi.

Dördüncü ciltte yer alan besteciler: 'Mozart, Mudarra, Mudge, Mundry, Mussorgski, Myslivecek, Narvaez, Natra, Nielsen, Nin, Nishimura, Norgaard, Odak, Offenbach, Orff, Ortiz, Pachelbel, Padilla, Paganini, Paisiello, Paladilhe, Palestrina, Parish-Alvars, Pärt, Patterson, Peña, Penderecki, Pergolesi, Perotinus, Pescetti, Piazzolla, Picchi, Piccinni, Pierné, Piston, Ponce, Popper, Poulenc, Praetorius, Prokofyev, Psathas, Ptaszynska, Puccini, Purcell, Quantz, Rahmaninov, Rak, Rameau, Ravel, Rebel, Reger, Reich, Respighi, Rey, Reznicek, Rihm, Rimski-Korsakov, Rodrigo, Rolla, Rosauro, Rosenmüller, Rossi, Rossini, Rota, Roussel, Rovetta, Ruiz-Pipó, Sagreras, Saint-Saëns, Salieri, Salzedo, Sanz, Sarasate, Satie, Say, Saygun, Scarlatti, Schaeffer, Scheidt, Schnabel, Schnittke, Schoeck, Schönberg .'

Müziği Okumak, tamamı 5 cilt olacak bir konser kılavuzu. Bugüne kadar bu konuda Türkçede yayımlanmış en geniş kapsamlı eser olan bu kitap, İrkin Aktüze'nin 1985 yılından günümüze kadar Uluslararası İstanbul Festivali'nin program kitapları için yaptığı parça açıklamalarını temel almaktadır. İrkin Aktüze ayrıca festival için yapılan ancak program değişikliği nedeniyle yayınlanmayan, çeşitli özel konserler ile radyo yıllarında hazırladığı programları ve besteciler için önemli gördüğü bazı eserlerin yanısıra Türk bestecilerinin radyolarımızda, plaklarda ve konserlerde seslendirilen eserlerini de alarak kitabı zenginleştirdi. Kısa ya da ayrıntılı özgeçmişler bestecilerle ilgili kitaplarda bulunabileceğinden, 400 kadar bestecinin solo, oda müziği, orkestral, vokal, koral gibi her türde eserinin açıklamalarını içeren ve bu nedenle de çok geniş kapsamlı olan MÜZİĞİ OKUMAK'ta, bestecinin yaşamındaki yeri ve bestelenmesinde etkin olan olayları ya da duyguları anlatmayı yeğlerken, az çalınan ve az tanınan besteciler için de birer özgeçmiş verildi.

Aralık ve Akor Bilgisi, müzik teorisine ilişkin üç kitaplık bir dizinin ikinci kitabıdır. Dizinin ilk kitabı Notasyon ve Diziler daha önce yayımlanmıştı.

"Müziği Okumak" isimli bu kitap, İrkin Aktüze'nin 1985 yılından günümüze kadar Uluslararası İstanbul Festivali'nin program kitapları için yaptığı parça açıklamalarını temel almaktadır. İrkin Aktüze ayrıca festival için yapılan, ancak program değişikliği nedeniyle yayınlanmayan, çeşitli özel konserler ile radyo yıllarında hazırladığı programları ve besteciler için önemli gördüğü bazı eserlerin yanı sıra Türk bestecilerinin radyolarımızda, plaklarda ve konserlerde seslendirilen eserlerini de alarak kitabı zenginleştirdi. Kısa ya da ayrıntılı özgeçmişler, bestecilerle ilgili kitaplarda bulunabileceğinden, 400 kadar bestecinin solo, oda müziği, orkestral, vokal, koral gibi her türde eserinin açıklamalarını içeren ve bu nedenle de çok geniş kapsamlı olan Müziği Okumak'ta, bestecinin yaşamındaki yeri ve bestelenmesinde etkin olan olayları ya da duyguları anlatmayı yeğlerken, az çalınan ve az tanınan besteciler için de birer özgeçmiş verildi.

Eserin bu cildinde yer alan besteciler:
Ablinger, Adams, Aguado, Akın, Akses, Albeniz, Albinoni, Albrici, Alfano, Alfonso, Alnar, Altenburg, Anderson, André, Arel, Arne, Arnold, Atterberg, Ayala, Bacarisse, Bach, Balakiref, Baran, Barber, Barrios, Bartók, Başeğmezler, Beethoven, Bellini, Berg, Berio, Berkeley, Berlioz, Bernstein, Bertoni, Bizet, Bloch, Boccherini, Boismortier, Boito, Bolling, Bonnet, Borodin, Boulez, Boyce, Böhm, Brahms, Briccialdi, Britten, Brosse, Brouwer, Bruch, Bruckner, Bull, Busoni, Buxtehude, Byrd.

Müziği Okumak'ın ikinci cildinde yer alan besteciler: Cabezon, Caccini, Cage, Casals, Castello, Castelnuovo- Tedesco, Castérède, Castrucci, Cavalli, Cernohorsky, Chabrier, Charpentier, Chausson, Cherubito, Chopin, Cilea, Cimarosa, Copland, Corelli, Couperin, Cowell, Crumb, Crusell, Czerny, Çaykovski, Dalvimare, Damase, Daniel-Lesur, Darmar, Debussy, Delerue, Delibes, Delius, Demiriş, Devienne, Diabelli, Domeniconi, Dondeyne, Desiré, Donizetti, Doppler, Dowland, Dubois, Dukas, Duparc, Dupré, Durante, Duruflé, Dusek, Dutilleux, Dvorak, Eben, Elgar, Enescu, Erdeli, Erkin, Falla, Fauré, Feld, Franck, Françaix, Frescobaldi, Froberger, Furchheim, Gabrieli, Galuppi, Geminiani, Genée, Gerhard, Gershwin, Ginastera, Giordani, Giuliani, Glazunov, Glinka, Gluck, Godard, Godefroid, Goldberg, Goltermann, Gorecki, Gorzanis, Gounod, Granados, Gretry, Grieg, Grofé, Grosskopf, Guastavino, Gubaidulina, Guerrero, Guinjoan, Güneş.

Klee, Chillida, Macke, Braque, Feininger, Dufy... ve daha başkaları. Bach'ın müziğinden nasıl etkilendiler? Bu çok yanlı ve çok katmanlı müzik hangi sanatçıyı hangi yanıyla etkiledi? Etkiler resimlere nasıl yansıdı?

Uzun süreden beri resim-müzik ilişkileri üzerinde çalışan Nazan İpşiroğlu bu kitabında, sanatçıların ilgilerinin, neden Bach'ın döneminden bir başka bestecide değil de Bach'da odaklandığına yanıt arıyor.

Gitarist Derek Bailey doğaçlamayı, flamenkodan rocka, cazdan modern müziğe kadar uzanan geniş bir alandaki farklı uygulamalarıyla ele alıyor.John Zorn, Jerry Garcia, Steve Howe, Steve Lacy, Lionel Salter, Earle Brown, Paco Peña, Max Roach, Evan Parker ve Ronnie Scott gibi ünlü doğaçlamacılarla yaptığı karşılıklı konuşmalarla Bailey, doğaçlama pratiğinde saklı olağanüstü imkânları duru bir anlatımla gözönüne seriyor ve bunu yaparken doğaçlamanın müzik yapmanın temeli olduğunu vurguluyor.
Derek Bailey'in kendi çalışına eğilip ondan yeni olanaklar bulmaya çalıştığı bir dönemin ürünü olan bu kitap, çok değişik konulara uzanıyor. Kitabın iyi bir doğaçlamayı iyi yapan unsurların bir araştırması olduğu söylenebilir. Aynı şekilde bir çalgıcının müzik karşısındaki serbestlik derecelerini anlattığı da. Örneğin elektronik müzik tamamen bestecinin yarattığı yapısıyla çalgıcıya yer bırakmazken, Derek Bailey'in de öncülerinden olduğu serbest doğaçlama tamamen çalgıcının ürünü bir müzik; arada da türsel doğaçlama ve sınırlı kalıplar içinde doğaçlama gibi aşamalar var. Kitabın bir başka ilginç yanı müzikteki kurumsallaşma hakkında söyledikleri. Kurumsallaşmanın etkisiyle belli bir müziğin unsurlarının müziğin temel unsurları olarak görülmeye başladığı, oysa müziğin tek temel unsurunun çalmak olduğu, müziği öğrenmenin ve anlamanın esas yolu diye bir şeyin olmadığı gibi, gerçekten önemli noktalara değiniyor kitap.

Dört ciltlik bir eser olan Opera Tarihi, opera sanatının eski Mısır ve Yunan uygarlıklarıyla Ortaçağ Avrupa'sındaki ilk izlerinden başlayarak Rönesans'la birlikte operaya başlangıç olan müzik hareketlerini inceledikten sonra, 16. yüzyılın ikinci yarısında İtalya'da başlayan gerçek operanın 20. yüzyıl sonlarına kadar geçen 450 yıllık gelişimini aktarmaktadır.
Daha önce ilk 3 cildi yayımlanmış olan bu eserin dördüncü ve son cildinde, 19. yüzyıldan bu yana gelişimlerini sürdürmekte olan ulusal operalar yer almaktadır. Bunun yanı sıra ulusal Türk operası da "Türkiye'de Opera" başlığı altında bu ciltte işlenmiştir.

Dört ciltlik bir eser olan Opera Tarihi, opera sanatının eski Mısır ve Yunan uygarlıklarıyla Ortaçağ Avrupa'sındaki ilk izlerinden başlayarak Rönesans'la birlikte operaya başlangıç olan müzik hareketlerini inceledikten sonra, 16. yüzyılın ikinci yarısında İtalya'da başlayan gerçek operanın 20. yüzyıl sonlarına kadar geçen 450 yıllık gelişimini aktarmaktadır.
Üçüncü ciltte, Verismo ve Verismo dışı oluşumlar ile birlikte opera sanatında modernleşme, 20. yüzyıl müzik sanatında yenilenme ve Strauss ile Alman opera sanatında başlayan Geç Romantizm akımına yer verilmiştir.

Ünlü bestecimiz İlhan Mimaroğlu, müzik yaşantısının yanı sıra çocukluk gençlik yıllarının İstanbul'unu, Ankara'sını, daha sonra yerleştiği New York'u anlatıyor özgeçmişinde. Alışılmış kronolojik bir özgeçmiş değil, Geldim Gördüm Geçtim Gittim. Toplumsal değişimin kaçınılmaz gücünün, eski semtlere, insanlara, müziğe ve genel olarak sanata etkileri, Mimaroğlu'nun keskin gözlem gücü, sanatçı duyarlığı ve eleştirel bakışıyla her satıra sinmiş.

Dört ciltlik bir eser olan Opera Tarihi, opera sanatının eski Mısır ve Yunan uygarlıklarıyla Ortaçağ Avrupa'sındaki ilk izlerinden başlayarak Rönesans'la birlikte operaya başlangıç olan müzik hareketlerini inceledikten sonra, 16. yüzyılın ikinci yarısında İtalya'da başlayan gerçek operanın 20. yüzyıl sonlarına kadar geçen 450 yıllık gelişimini akarmaktadır. Eserin bu cildi, operanın uzak geçmişteki ilkel izlerinden başlayan gelişimini 19. yüzyıldaki Wagner dönemine kadar incelerken, her dönemin dünya çapında ün yapmış bestecilerini ve belli başlı eserlerini de içermektedir.

Dört ciltlik bir eser olan Opera Tarihi, opera sanatının eski Mısır ve Yunan uygarlıklarıyla Ortaçağ Avrupa'sındaki ilk izlerinden başlayarak Rönesans'la birlikte operaya başlangıç olan müzik hareketlerini inceledikten sonra, 16. yüzyılın ikinci yarısında İtalya'da başlayan gerçek operanın 20. yüzyıl sonlarına kadar geçen 450 yıllık gelişimini akarmaktadır. Eserin bu cildi, opera sanatının 18. yüzyıl sonlarındaki Romantik Opera ve Verdi döneminden başlayarak 20. yüzyıl başlarına kadar gelen 150 yıllık tarihini incelemektedir. Bu ciltte 100'den fazla besteciye ve onların belli başlı eserlerine yer verilmiştir.

Kitabın Tanıtımı: Bu kitaptaki müzik açıklaması, müzik fenomeninin çözümlenmesiyle başlayan ve müziğin icrası sorunuyla biten altı dersten oluşmaktadır. Bu derslerde, yol gösterici ilkeler özetlenmekte, müzik fenomeni, ses ve zaman ilişkileri içinde spekülasyon biçimi olarak incelenmektedir. "Kompozisyon nedir, besteci nedir? Besteci tam olarak nasıl ve ne ölçüde bir yaratıcıdır?" sorularına yanıt aranırken, bununla birlikte buluş, hayal gücü, ilham, kültür vebeğeni kavramlarına açıklık getirilmektedir. Rus müziğine de yer verilmiş olan bu derslerde, icracılar, dinleyiciler ve eleştiri sorununa da değinilmekte, son olarak da müziğin derin anlamı ile temel amacı saptanmaktadır.