Bülent Aksoy, Avrupalı Gezginlerin Gözüyle Osmanlılarda Musıki, Sermüezzin Rifat Bey'in Ferahnak Mevlevi Ayini kitapları ile Eugenia Popescu-Judetz ve Béla Bartók'tan yaptığı çevirilerle müzikoloji çevrelerinin yakından tanıdığı bir isim. Aksoy'u kitapları dışında yıllardır Açık Radyo'da sürdürdüğü programlarıyla Türk musıkisi tutkunları da izliyor.

Bülent Aksoy, Geçmişin Musıki Mirasına Bakışlar isimli bu yeni kitabında yirmi yılı aşkın bir zamandır çeşitli sanat ve kültür dergilerinde yayımladığı deneme, makale ve incelemelerden bazılarını bir araya getiriyor.

"Kimi yazılarda deneme ile inceleme iç içe geçiyor. Bunun belli bir sebebi var, o da, musıki mirasımıza, musıkimizin sorunlarına eğilirken her zaman musıkinin kendi iç sorunlarının teknik çerçevesi içinde kalamamamdır. Yakın geçmişin dertleri musıkinin içindeki siyasetlerle, ideolojilerle iç içe geçmiştir bir kere. Aynı türden dertler daha uzak geçmişe gidince bile bir noktada nüksedebiliyor. Birtakım kemikleşip adeta resmîleşmiş yargılar hemen karşınıza çıkıyor. Böylece, musıki ile ilgili konular musıkinin dışına sarkmaya başlıyor; buradaki yazılarda olduğu gibi."

Hüsrev Hatemi'nin müzikle ilgili yazılarının yer aldığı Karton Kutudan Güfteler kitabının gördüğü ilgi üzerine, çeşitli dergilerde yayımlanmış, müzik ve tasavvuf ağırlıklı yazıları derlenerek okura sunulmuştur. Kopuz ile Çeşte'de Yunus Emre, Mevlana, Mistisizm ve Müzik İlişkisi, Ölüm Gerçeği, Küreselleşme ve Yerel Konular, İslam ve Hıristiyanlıkta Şeytan ve Melekler gibi ilginç konuları bulabilirsiniz.

"Bu kitabı, bilhassa müzik âlemimizin içinde bulunduğu kültürel karmaşayı irdelemek maksadıyla yazdım. Müzik âleminde romanlar dolusu olay ve dramatik bölümler var.
Kitapta sadece bizzat içinde bulunduğum olayları anlattım. Ama maksadım, hatıra yazmak değildir.

Emin olunuz, bu kitaptaki olaylar, şahıslar, anlatılanların tamamı, bir mini çalışmadır. Bütün ümidimiz, gayretli gençlerimize ipuçları vermek. Bazı bilgileri yarı şaka, yarı ciddi aktarmak." (önsözden)

Ben 20. yüzyılın ilk kırk yılı biterken doğdum. Şarkıların bir kısmı yeniydi. Bir kısmı ise, sandık lekesi taşıyordu. Sonra sandık odalı evler kalmayıp herkes sitelere taşınınca, eski yeni demeden şarkılar karton kutulara kondu.

(...) Koca Ragıp Paşa ÒGönlümüzün perişanlığı açıklanmamış nükte gibi kaldı. Ne kimse hikmetini anlar, ne Ragıp sebebini söyler.Ó demiş. Evet, gönlümüz perişan, fakat hikmetini ve illetini ne tam biliriz ne de tam söylemek münasiptir. Selam 21. yüzyıl, bu kitap sana küçük bir karton kutu demektir.

"İslam dininin musikiyi haram sayıp saymadığı konusundaki tartışmaların İslam tarihi kadar eski olduğunu ifade etmek, herhalde hatalı olmaz. Bu iki farklı görüşün taraftarları, düşüncelerinin doğruluğunu ispatlamak için, çeşitli âyet ya da hadisleri kendi görüşlerine uygun bir tarzda yorumlamışlardır. Böylece bu konu belki de hiçbir zaman çözülemeyecek boyutlara varmış, adeta "felsefî" bir hüviyet kazanmıştır.
Bu tartışmaların yer aldığı tarihî akış içerisinde musiki, her zaman mevcut olmuş ve diğer dinî inançlara mensup toplumlarda olduğu gibi Müslüman toplumlarda da "dinî musiki" olarak isimlendirilen bir musiki tarzı doğmuştur ve çeşitli şekillerde uygulanan karşı koymalara rağmen varlığını korumuştur.
İki CD ve bir kitaptan oluşan bu çalışma yukarıda sözünü ettiğimiz tartışmaların dışında kalarak Osmanlı-Türk İslam yaşayışı içerisinde gelişen, dolayısıyla da kültürel yapımızın temel taşlarından biri olan dinî musikimizden örnekler vermek ve bu musikinin türlerini kısaca tanıtmak amacıyla yapılmıştır. Bütün dinî musiki tarzlarının bir arada takdim edilip örneklendiği ve icra şekilleri hakkında açıklamalar yapıldığı mütevazı çalışmamızın bu konuda genel bilgiler edinmek isteyen okuyucu/dinleyici dostlarımıza faydalı olmasını diliyoruz."
Önsöz'den

Bu kitap, Dimitrie Cantemir ile Abdülbaki Dede'nin devirleri arasında, Türk müziği tarihinde yazar, müzisyen ve tanbur hocası olarak özel bir yeri olan Tanburi Küçük Artin'in Ermeni harfleriyle Türkçe olarak 18. yüzyıl Osmanlı sanat müziğinin icra kuramı üzerine kaleme aldığı çalışma üzerine derinlemesine yapılmış bir incelemedir.

Hem Sultan I. Mahmut'un hem de İran'ın Nadir Şah'ının saraylarında müzikçi olarak bulunan Artin, Istanbul'dan Hindistan'a yaptığı seyahat sırasında bu bölgelerin müziğine ilişkin bilgiler derlemiş, pek çok renkli anektodu bir araya getirmiştir.

Eugenia Popescu-Judetz'in, Artin'in orijinal metnini, nota örneklerini, geniş bir yorum ve analiz ile karşılaştırmalı tabloları içeren bu çalışması hem müzisyen hem de müzikologlar için değerli bir kaynak kitap niteliğindedir.

Mehmed Hafid Efendi hayatta iken 1806 yılında basılmış olan ed-Dürer adlı eseri bir galatât yani aynı kültürü paylaşan toplumda yanlış kullanılan kelimeler sözlüğüdür. Eserde birçok kelime hakkında sözlük anlamı verildikten sonra doğrusunun ne olacağı genellikle kısaca ifade edilir. Oysa musiki maddesine uzunca bir yer verilmiştir ve bu bilgiler müzik tarihi açısından önemlidir. Bursalı Kiltsianidis de nazariyatla ilgili eserini yazarken Hafid EfendiÕnin bu eserini kaynak olarak kullanmıştır.
Recep Uslu'nun hazırladığı bu kitapta Mehmed Hafid Efendi'nin hayatı, ed-Dürer adlı eserindeki musiki bilgilerinin Latin harflerine çevrilmiş şekli ve sonra gelen ikinci kısımda ise sadeleştirilmiş şekline yer verilmiş. Eserin sonuna da Osmanlıca yazımı ve indeks ilave edilerek okuyucu ve araştırmacıların eserden faydalanması kolaylaştırılmıştır.

Gitarist, söz yazarı, besteci ve aranjör Hasan Cihat Örter'in bu kitabında sanatçının çeşitli Anadolu ezgileri için yaptığı klasik gitar ve piyano düzenlemeleri yer alıyor.

Lütfi Filiz'in kırkbeşli yıllardan doksanlı yıllara gelinceye kadar değişik dönemlerde bestelemiş olduğu ilahiler, kendisinin okuyuşu esas alınarak notaya alınmış ve "Noktanın Sonsuzluğu" serisinden "İlahiler" ismi ile bu kitapta bir araya toplanmıştır. Fânî Divanı'ndan ilahilerin yer aldığı bu kitabın son bölümünde Lütfi Filiz'in bestelediği şarkılardan birkaçı da yer almaktadır.

Rauf Yekta Bey, Türk müziğinin ünlü isimlerini konu alan bir dizi risale yazmış, bunlardan Zekâî Dede, Abdülkadir Merâgî ve Dede Efendi'ye ait olanları yayımlayabilmiştir. Bu kitapta, bu üç risalenin çeviriyazıları yer almaktadır. İlk risalede Türk müziğinin ünlü ismi Hoca Zekâî Dede Efendi'nin, öğrencileri tarafından kaleme alınmış hayatı yer almaktadır. 2. risale, müzik bilgini ve besteci Abdülkadir Merâgî'nin hayat hikâyesi, konuyla ilgili gazetelerde çıkmış polemikler ve eser listesini içermektedir. Son risale ise, Hammamizâde İsmail Dede Efendi'nin hayatı ve sanatı üzerine yapılmış ilk ve bugüne kadarki en değerli çalışma niteliğindedir.

Turhan Taşan’ın hazırlamış olduğu bu eser, Dilhayat Kalfa, Leylâ Saz, Fatma Gevheri Sultan’dan günümüze kadar, 184 kadın besteciyi kapsamaktadır. Besteciler kitapta alfabetik sırayla verilmiştir. Her besteci kısa hayat hikâyesi ve çalışmaları ile tanıtılmakta, eserlerinin listesi ve bestelerinden birinin notası da kitapta yer almaktadır.