CEVAD MEMDUH ALTAR (1902-1995)
Cumhuriyetin kurulmasından önce yurtdışında öğrenim görmeye giderek
1922-1927 yıllarında Almanya'da Leipzig Konservatuvarı'nda keman ve
viyola öğrenimini tamamladı; yurda döndükten sonra da Ankara'da Dil ve
Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü'nü bitirdi.
1927 yılında Ankara'da Musıki Muallim Mektebi'nde teori öğremeni olarak
göreve başladı. 1932'den itibaren Gazi Eğitim Enstitüsü'nde sanat ve
müzik tarihi öğretmenliği yaptı. 1960 yılından başlayarak emekli olduğu
1967'ye kadar da Ankara Devlet Konservatuvarı'nda sanat tarihi, opera
tarihi ve estetik dersleri verdi. 1983-1992 yılları arasında ise,
Bakanlar Kurulu kararıyla, IstanbulÕda Mimar Sinan Üniversitesi Devlet
Konservatuvarı'nda yüksek lisans düzeyinde sanat felsefesi ve müzik
estetiği konularında ders verdi ve 1988'de aynı üniversite tarafından
kendisine "fahri profesörlük" unvanı verildi.
Cevad Memduh Altar, uluslararası kongrelerde ve toplantılarda müzik ve
sanatla ilgili çeşitli konularda çok sayıda konferanslar verdi,
bildiriler sundu; bunların birçoğu yurtdışında yayımlandı. Uluslararası
ve ulusal kongreler, sempozyumlar, seminerlerde ve ulusal müzik
kurultayında görev aldı. 1930-1994 yılları arasında kültür ağırlıklı
konularda gazete ve dergilerde pek çok makaleler yazdı, ayrıca çeşitli
çeviriler yaptı.
Sanat tarihçisi ve müzikolog kimliğiyle 1927'den itibaren Atatürk'ün
direktifleri altında Türkiye'deki sanat kurumlarının kuruluş
çalışmalarına etkin bir biçimde katılarak, ülkenin kültür hayatına uzun
yıllar hizmet etmiş olan Cevad Memduh Altar, ayrıca önemli bir
araştırmacı olarak Venedik, Viyana, Berlin, Varşova gibi devlet
arşivlerinde Türk kültürüyle ilgili incelemelerde bulundu.
Cevad Memduh Altar'ın yayımlanmış başlıca eserleri şunlardır: Goethe,
Musiki Hayatı (1932), Goethe ve Sanatı (1944), Georges Bizet ve Carmen
Operası (1948), Sanat Yolculukları (1953), Ludwig Van Beethoven (1953),
Opera Tarihi, 4 Cilt (I. ve II. ciltler: 1970, 1975; 4 cilt birden:
1981-1982, 1989), Onbeşinci Yüzyıldan Bu Yana Türk ve Batı Kültürlerinin
Karşılıklı Etkileme Güçleri Üstünde Bir İnceleme (1981), Paul Hindemith
ile Karşılaşmam (1984), Sanat Felsefesi (1996).
Bazı ulusal ve uluslararası kültür kurumlarında üyelikleri de bulunan
Cevad Memduh Altar, kültür alanındaki hizmetlerinden dolayı çeşitli
nişan ve madalyalara da layık görüldü.